Grafika AI
Zastrzeżenie w liście CMR (konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów) to wpis odbiorcy o stanie przesyłki, dokonany w chwili odbioru, zanim pokwituje dostawę. Ten artykuł patrzy od strony rampy: art. 30 konwencji CMR każe zgłosić szkody widoczne najpóźniej przy dostawie, a niewidoczne z zewnątrz pisemnie w ciągu 7 dni, nie licząc niedziel i dni świątecznych. Brak wpisu tworzy domniemanie, że towar dotarł w stanie opisanym w liście, i to odbiorca musi je potem obalać.
Co mówi art. 30 i dlaczego to działa przeciwko śpiącym?
Konwencja premiuje tych, którzy reagują od razu. Odbiór bez uwag nie zamyka drogi do roszczeń, ale odwraca ciężar dowodu: musisz wykazać, że szkoda powstała w przewozie, choć pokwitowałeś towar bez zastrzeżeń. W praktyce to trudne i kosztowne. Wpis w liście w chwili odbioru kosztuje dwie minuty i długopis.
Jak wpisać zastrzeżenie poprawnie?
- Miejsce: pole uwag przy pokwitowaniu odbioru (na powszechnym wzorze listu to pole 24), na wszystkich egzemplarzach, które są pod ręką.
- Treść: konkretnie, nie ogólnie. Zamiast „uszkodzenie" wpisz liczbę opakowań i charakter szkody, na przykład: trzy kartony zgniecione, folia zerwana na jednej palecie, ślady zamoknięcia.
- Podpis i data, obecność kierowcy: zastrzeżenie wpisujesz przy nim; jego podpis pod wspólnym stwierdzeniem stanu wzmacnia dowód, ale odmowa podpisu nie odbiera wpisowi znaczenia, wtedy dokumentujesz stan tym staranniej.
- Foto: sfotografuj list z wpisem oraz towar w stanie zastanym, zanim cokolwiek ruszysz.
Szkody ukryte: 7 dni i forma pisemna
Zgniecenie widać od progu, ale pękniętą elektronikę często dopiero po rozpakowaniu. Na takie szkody art. 30 daje 7 dni od dostawy, bez niedziel i świąt, i wymaga formy pisemnej. (źródło: unece.org) Liczy się dowód wysłania zawiadomienia do przewoźnika, dlatego wysyła się je tak, żeby dało się wykazać datę. POD (potwierdzenie dostawy) bez uwag nie przekreśla tej ścieżki, ale bez pisemnego zawiadomienia w terminie domniemanie z konwencji zostaje po stronie przewoźnika.
Zastrzeżenie to początek, nie koniec
Sam wpis otwiera drogę, ale sprawę wygrywa dokumentacja: protokół, zdjęcia, zachowane opakowanie i policzone sztuki, najlepiej potwierdzone niezależną inspekcją ładunku. Jak spisać pełny protokół szkody i zabezpieczyć dowody, pokazujemy w poradniku o protokole szkody i zastrzeżeniach CMR, a pełną kolejność działań w tekście o zgłaszaniu szkody w transporcie. I ostatnia rzecz: nawet perfekcyjna reklamacja kończy się na limicie wagowym przewoźnika, więc towar o wysokiej wartości powinien jechać z ubezpieczeniem cargo.
Co zrobić, gdy waga ładunku lub temperatura różni się od wpisu w polu 11?
Gdy waga brutto towaru różni się o więcej niż 100 kg lub 2% od wartości zadeklarowanej w polu 11 listu CMR, nie ograniczaj się do ogólnego wpisu. Przy chłodniach kluczowy jest zrzut danych z termografu: wpisz do pola 24 dokładny odczyt z agregatu oraz żądanie przekazania wydruku z ostatnich 24 godzin transportu. Jeśli odbierasz ładunek zniszczony częściowo, na przykład 3 palety z 26 uszkodzonych mechanicznie, musisz od razu zmierzyć wysokość odkształcenia – uszkodzenia powyżej 0,5 metra od podłogi wskazują na złe zabezpieczenie pasami przez przewoźnika.
Wpisz w polu 24 dokładną różnicę mas oraz stan plomb wraz z ich numerami. Pamiętaj o zależności: wpis o braku masy bez weryfikacji plomb na naczepie jest łatwy do podważenia w procesie reklamacyjnym. Prawidłowa adnotacja wstrzymuje automatyczną płatność do czasu wyjaśnienia rozbieżności.
Pamiętaj jednak, że ta procedura bezpośredniego wpisu w polu 24 nie obowiązuje w przypadku dostaw FTL realizowanych pod plombą celną (np. procedura T1), gdzie odbiorca nie może samodzielnie zerwać zamknięć przed przybyciem funkcjonariusza celnego. W takiej sytuacji wszelkie zastrzeżenia wagowe wpisujesz do protokołu celnego, a nie bezpośrednio do pola 24 w obecności kierowcy.
Krok po kroku
- Oględziny na rampie. Sprawdź stan opakowań oraz przesyłki od razu podczas wyładunku.
- Sporządzenie wpisu. Zamieść czytelne uwagi dotyczące uszkodzeń w odpowiednim polu dokumentu.
- Wykonanie zdjęć. Sfotografuj uszkodzone towary oraz ich ułożenie na pojeździe.
- Złożenie podpisu. Podpisz list przewozowy dopiero po naniesieniu wszystkich zastrzeżeń.
- Zgłoszenie pisemne. Przekaż pisemne zawiadomienie w terminie siedmiu dni przy szkodach niewidocznych.
Definicje
- CMR: Międzynarodowa konwencja regulująca prawa i obowiązki stron w drogowym transporcie towarów.
- Zastrzeżenie odbiorcy: Wpis o stanie przesyłki dokonany w liście przewozowym przed pokwitowaniem dostawy.
- Szkoda widoczna: Uszkodzenie przesyłki lub opakowania zauważalne bezpośrednio podczas wyładunku.
- Szkoda niewidoczna: Uszkodzenie towaru niemożliwe do stwierdzenia z zewnątrz w momencie odbioru.
- Ciężar dowodu: Obowiązek wykazania przed sądem, że szkoda powstała podczas transportu.
Rola OTSL
Spółka OTSL z siedzibą w Kielcach oraz magazynem w Milton Keynes dba o prawidłowy przebieg procedur odbioru przesyłek i sprawny transport. Zobacz, jak realizujemy nasz transport drogowy oraz przeczytaj artykuł Przerwany łańcuch chłodniczy: dlaczego towar staje się niesprzedawalny, zanim faktycznie się zepsuje, aby dowiedzieć się więcej o procedurach bezpieczeństwa ładunków.
