Spedycja Szwajcaria: transport i odprawy celne

Spedycja do Szwajcarii łączy dwie rzeczy: transport drogowy i pełną obsługę celną, bo Szwajcaria jest poza Unią Europejską i każda przesyłka handlowa przechodzi odprawę. OTSL prowadzi przewóz razem z odprawą eksportową w UE i importową po stronie szwajcarskiej, obsługuje zgłoszenia w systemie Passar i rozliczenie opłaty drogowej LSVA. Dzięki temu ładunek nie utyka na granicy, a klient rozmawia z jednym spedytorem prowadzącym, nie z trzema podwykonawcami. Poniżej wyjaśniamy, co obowiązuje między UE a Szwajcarią, jakie dokumenty przygotować, jak planujemy trasy wokół zakazów jazdy i z czego składa się stawka.

Cło i odprawa celna: co obowiązuje między UE a Szwajcarią

Szwajcaria nie należy ani do Unii Europejskiej, ani do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, ma jednak z UE umowę o wolnym handlu. W praktyce oznacza to, że towary pochodzące z UE korzystają z preferencji celnych po udokumentowaniu pochodzenia, a od stycznia 2024 Szwajcaria dodatkowo zniosła cła importowe na większość towarów przemysłowych. Uwaga: zniesienie ceł nie znosi odprawy. Zgłoszenie celne, szwajcarski VAT importowy i kontrola dokumentów obowiązują nadal przy każdej przesyłce.

Standardowy przebieg odprawy wygląda tak:

• Eksport w UE. Zgłoszenie eksportowe z numerem EORI nadawcy, fakturą handlową i dokumentem pochodzenia. Towar zostaje wyprowadzony z obszaru celnego Unii.
• Granica i Passar. Zgłoszenie po stronie szwajcarskiej przygotowane z wyprzedzeniem w systemie Passar, tak żeby auto przejeżdżało przez przejście bez zbędnego postoju.
• Import w Szwajcarii. Rozliczenie należności, w tym VAT importowego, i zwolnienie towaru do dostawy pod wskazany adres.

Towar jadący przez Szwajcarię dalej, na przykład do Włoch, prowadzimy w procedurze tranzytu, która musi zostać poprawnie zamknięta. Niezamknięty tranzyt oznacza obciążenie gwarancji celnej i wezwania do zapłaty cła oraz VAT, dlatego pilnuje go nasza agencja celna, a nie kierowca.

W praktyce Passar wymaga tego samego co każda sprawna odprawa: kompletnych danych z wyprzedzeniem. Zgłoszenie przygotowane przed przyjazdem auta oznacza, że przejście graniczne to formalność; zgłoszenie robione na ostatnią chwilę oznacza postój. Dlatego dane do zgłoszeń zbieramy już przy przyjęciu zlecenia, a nie w dniu wyjazdu, i prowadzimy je przez własne agencje celne po obu stronach granicy. Klient nie musi znać systemu ani zakładać w nim kont; wystarczy komplet danych o towarze. Dla firm, które wysyłają do Szwajcarii regularnie, trzymamy dane i procedury w gotowości, więc kolejne zgłoszenia powstają szybciej i bez ponownego kompletowania informacji.

Dokumenty do transportu do Szwajcarii

Dokumenty potwierdzamy przed załadunkiem, bo poprawianie ich na granicy zawsze kosztuje więcej niż przygotowanie zawczasu. Podstawowa lista:

• Faktura handlowa z wartością, walutą, warunkami Incoterms i opisem towaru pozwalającym nadać kod taryfowy.
• Lista pakowa ze sztukami, wagami brutto i netto oraz rodzajem opakowań.
• Dowód pochodzenia: świadectwo EUR.1 albo deklaracja pochodzenia na fakturze, podstawa preferencji celnych w handlu z UE.
• Świadectwo pochodzenia tam, gdzie wymaga go odbiorca lub charakter towaru.
• Numer EORI eksportera do zgłoszenia eksportowego w UE.
• List przewozowy CMR dokumentujący przewóz i stan ładunku.
• Karnet ATA przy czasowym wwozie ekspozycji targowej, sprzętu czy próbek, które wracają do UE.

Błąd w EUR.1 albo w deklaracji pochodzenia bywa kosztowny: szwajcarski importer płaci wtedy należności tam, gdzie przy poprawnych dokumentach mogło ich nie być. Dlatego dokumenty pochodzeniowe weryfikujemy u źródła, u nadawcy, zanim auto ruszy.

Trasy, zakazy jazdy i LSVA

Ładunki do Szwajcarii jadą najczęściej przez przejścia graniczne z Niemiec, w tym przez rejon Bazylei, którędy prowadzi główny korytarz z północy. Przy planowaniu tras liczą się trzy szwajcarskie realia:

• LSVA, opłata drogowa dla pojazdów ciężarowych naliczana według masy pojazdu, przejechanego dystansu i klasy emisji. Rozliczamy ją w ramach zlecenia, więc klient nie musi jej pilnować.
• Nocny i niedzielny zakaz jazdy dla ciężarówek, który wymusza planowanie okien dostaw z wyprzedzeniem; źle zaplanowany przyjazd na granicę to stracona doba.
• Zima na przełęczach: trasy alpejskie planujemy z uwzględnieniem warunków i ograniczeń, żeby dostawa nie zależała od pogody.

Najczęstsze kierunki dostaw to Zurych, Bazylea, Genewa, Berno i Lozanna, a także zakłady produkcyjne i magazyny poza dużymi miastami. Obsługujemy również eksport ze Szwajcarii do Polski i innych krajów UE, z odprawą po obu stronach w jednym zleceniu.

Dostawy realizujemy zarówno w niemieckojęzycznej, jak i francuskojęzycznej części kraju: do centrów logistycznych, zakładów produkcyjnych i na place budowy. Przy dostawach do miast uwzględniamy okna czasowe odbiorców i ograniczenia dojazdu, a przy zakładach przemysłowych awizacje i wymogi rozładunku, tak żeby auto nie wracało spod rampy z niczym.

Ile trwa i ile kosztuje transport do Szwajcarii

Czas przewozu zależy od relacji, rodzaju ładunku i okien dostaw u odbiorcy, a po drodze od zakazów jazdy i przejścia granicznego. Kluczowe jest przygotowanie zgłoszeń przed wyjazdem: auto z kompletem dokumentów przejeżdża granicę sprawnie, auto z brakami stoi. Na stawkę składają się fracht, LSVA, koszty odprawy eksportowej i importowej oraz ewentualne dokumenty pochodzeniowe; szczegóły rozbijamy w wycenie, żeby klient widział, za co płaci. Realny termin dostawy spedytor potwierdza przy wycenie.

Żeby granica była formalnością, zgadzać musi się wszystko naraz: opis towaru z fakturą, faktura z listą pakową, waga z dokumentami, a zgłoszenia z tym, co realnie jedzie w aucie. Rozbieżność w jednym punkcie oznacza pytania urzędu i postój całego zestawu. To dlatego weryfikację prowadzimy przed wyjazdem, na dokumentach, a nie na granicy, na czasie klienta.

Do samej wyceny wystarczy opis towaru, wymiary, waga, miejsca załadunku i dostawy oraz informacja, czy towar ma udokumentowane pochodzenie unijne. Na tej podstawie spedytor proponuje wariant przewozu, FTL albo drobnicę, i wskazuje, które dokumenty trzeba przygotować po stronie nadawcy, a które powstają u nas. Przy stałych relacjach uzgadniamy warunki dla całego strumienia wysyłek, a nie dla pojedynczego auta, co upraszcza i rozliczenia, i planowanie produkcji.

Jakie ładunki wozimy do Szwajcarii

• FTL, ładunki całopojazdowe: plandeki i zestawy na stałych relacjach eksportowych i importowych.
• LTL i drobnica: przesyłki częściowe od pojedynczej palety, konsolidowane na tym samym kierunku.
• ADR: towary niebezpieczne z pełną dokumentacją i przeszkolonymi kierowcami.
• Chłodnia: ładunki w kontrolowanej temperaturze, z zapisem temperatury na życzenie.
• Ponadgabaryty: maszyny i konstrukcje, z zezwoleniami tam, gdzie są wymagane.
• Transport targowy: stoiska i eksponaty na targi w Bazylei, Genewie i Zurychu, przy czasowym wwozie z karnetem ATA.

Targi w Szwajcarii i karnet ATA

Bazylea, Genewa i Zurych to stałe punkty w kalendarzu wystawców, a transport targowy rządzi się własnymi terminami: okna montażu i demontażu stoiska nie czekają na spóźnione auto. Ekspozycja, która wraca do UE, jedzie na karnecie ATA: dokument obejmuje listę wyposażenia, upraszcza odprawę przy wwozie i wywozie oraz pozwala uniknąć należności od towaru wystawowego. Pilnujemy zgodności listy karnetowej z tym, co realnie jedzie w aucie, bo rozbieżność wychodzi przy wywozie, w najgorszym możliwym momencie targowego harmonogramu. Dostawy na targi planujemy z buforem na zakazy jazdy i kolejki na terenie targów.

Jak wygląda zlecenie do Szwajcarii krok po kroku

Zaczynamy od zapytania z opisem towaru, wymiarami, wagą oraz miejscami załadunku i dostawy. Spedytor potwierdza wycenę z rozbiciem na fracht, LSVA i koszty odpraw oraz realny termin dostawy. Przed załadunkiem nasza agencja celna przygotowuje zgłoszenie eksportowe i zgłoszenie w systemie Passar, a przy przewozie czasowym komplet dokumentów karnetowych. W trakcie przewozu klient dostaje informacje o statusie bez dopytywania, a po dostawie potwierdzenia i dokumenty celne do rozliczenia. Przy pierwszej wysyłce do Szwajcarii przeprowadzamy klienta przez wszystkie wymagania krok po kroku.

Checklista przed wysyłką do Szwajcarii

1. Potwierdź dane odbiorcy i miejsce dostawy razem z oknami czasowymi i wymogami awizacji.
2. Przygotuj fakturę handlową i listę pakową z pełnym opisem towaru, wagami i wartością; oba dokumenty muszą być ze sobą zgodne.
3. Ustal pochodzenie towaru i zdecyduj o świadectwie EUR.1 albo deklaracji pochodzenia na fakturze.
4. Sprawdź numer EORI i dane rejestrowe firmy do zgłoszenia eksportowego w UE.
5. Zaznacz przewóz czasowy, jeśli towar wraca do UE, żebyśmy przygotowali karnet ATA zamiast zwykłej odprawy.
6. Prześlij komplet spedytorowi przed załadunkiem; zgłoszenia w Passar i dokumenty graniczne przygotujemy po naszej stronie.

Większość opóźnień na granicy szwajcarskiej zaczyna się od braków w tej liście. Komplet danych z wyprzedzeniem oznacza, że auto przejeżdża bez postoju, a odbiorca dostaje towar w awizowanym oknie.

Import ze Szwajcarii do Polski i UE

Kierunek działa w obie strony. Przy imporcie ze Szwajcarii prowadzimy odprawę eksportową po stronie szwajcarskiej i odprawę importową w UE, z dokumentami pochodzeniowymi, które pozwalają skorzystać z preferencji także w tym kierunku. Od szwajcarskiego nadawcy potrzebujemy faktury, listy pakowej i danych o pochodzeniu; resztę przygotowuje nasza agencja celna. Ładunek prowadzi ten sam spedytor co w eksporcie, więc firmy handlujące w obu kierunkach mają jeden proces i jeden punkt kontaktu.

Dlaczego OTSL na kierunku szwajcarskim

• Transport i odprawa w jednym zleceniu. Odprawy prowadzimy przez własne agencje celne, więc formalności idą równolegle z przewozem.
• Jeden spedytor prowadzący. Ta sama osoba pilnuje załadunku, granicy i dostawy oraz odpowiada na pytania bez odsyłania dalej.
• Wsparcie całodobowe. Przy ładunkach w drodze jesteśmy dostępni 24/7, także w weekendy.
• Dokumenty sprawdzane przed wyjazdem. EUR.1, faktury i zgłoszenia weryfikujemy przed załadunkiem, a nie na granicy.

Na co uważać przy wysyłce do Szwajcarii

• Błąd w dokumencie pochodzenia oznacza pełne należności po stronie importera i trudną rozmowę z odbiorcą.
• Zignorowane zakazy jazdy przesuwają dostawę o dobę, choć auto stoi kilkanaście kilometrów od rampy.
• Niezamknięty tranzyt wraca do nadawcy jako wezwanie do zapłaty długo po dostawie.
• Ogólnikowy opis towaru na fakturze wydłuża odprawę i prowokuje dodatkowe pytania urzędu.

Zobacz też

• Transport do Szwajcarii, odprawa i dokumenty
• Specyfika dostaw do Szwajcarii, Passar, LSVA i opłaty
• Eksport do Szwajcarii spoza UE, procedury celne
• Transport do Szwajcarii zimą: przełęcze, zakaz jazdy nocą i planowanie tras
• Ile kosztuje transport do Szwajcarii: z czego składa się stawka
• Transport na targi do Szwajcarii, Bazylea, Genewa, Zurych
• Karnet ATA na targi, kiedy potrzebny i jak działa
• Błąd w EUR.1 lub deklaracji pochodzenia do Szwajcarii: dlaczego importer CH płaci pełne cło
• Organizacja odpraw celnych