Grafika AI
Przy szkodzie w transporcie kolejność działań jest ważniejsza od emocji: najpierw zastrzeżenie w liście CMR przed podpisaniem odbioru, potem zdjęcia towaru i opakowania w stanie zastanym, następnie protokół szkody i pisemne zgłoszenie do przewoźnika. Szkody widoczne zgłasza się najpóźniej przy odbiorze, ukryte w ciągu 7 dni od dostawy (art. 30 konwencji CMR).
Krok 1: zanim podpiszesz CMR
Podpis bez uwag uruchamia domniemanie, że towar dotarł w dobrym stanie. Dlatego jeżeli widzisz uszkodzenie, wpisujesz zastrzeżenie do listu CMR od razu, przy kierowcy: co jest uszkodzone, ile opakowań, jaki charakter szkody. Jak formułować takie wpisy, opisujemy osobno w tekście o zastrzeżeniach w liście CMR.
Krok 2: dokumentacja stanu zastanego
- Zdjęcia palety jeszcze na naczepie albo zaraz po zdjęciu, zanim ktokolwiek zacznie przepakowywać.
- Zdjęcia opakowania z każdej strony, w tym etykiet i plomb; uszkodzone opakowanie zachowaj, to dowód.
- Protokół szkody spisany z kierowcą: data, miejsce, opis, podpisy obu stron.
- Waga i liczba uszkodzonych sztuk, bo od wagi zależy potem wyliczenie odszkodowania.
Krok 3: zgłoszenie i terminy
Szkodę zgłaszasz przewoźnikowi pisemnie, z kopią listu CMR, protokołem i zdjęciami. Przy szkodach ukrytych, widocznych dopiero po rozpakowaniu, masz na pisemne zawiadomienie 7 dni od dostawy, nie licząc niedziel i dni świątecznych. (źródło: unece.org) Pamiętaj też, że roszczenia z przewozu międzynarodowego przedawniają się co do zasady po roku (art. 32 CMR), więc odkładanie sprawy na później to prosta droga do przegrania jej samym upływem czasu.
Rola inspekcji towaru
Przy większych albo spornych szkodach zamiast dyskusji ze zdjęciami w tle lepiej działa niezależne badanie: oględziny, policzenie sztuk, raport z dokumentacją. Taką usługę prowadzimy w ramach inspekcji ładunków, także w magazynie w Milton Keynes dla towarów po stronie brytyjskiej.
A co z pieniędzmi
Samo udokumentowanie szkody nie gwarantuje pełnego odszkodowania: odpowiedzialność przewoźnika jest limitowana wagowo, o czym piszemy w tekście o limicie 8,33 SDR za kilogram. Pełną wartość towaru chroni dopiero ubezpieczenie cargo.
Jak wyliczyć kwotę odszkodowania i kiedy limit CMR nie zadziała?
Odszkodowanie za uszkodzony ładunek wyliczasz na podstawie rzeczywistej wagi brutto utraconego towaru, a nie jego ceny rynkowej na fakturze sprzedaży. Odpowiedzialność przewoźnika jest ograniczona do 8,33 jednostki SDR za każdy kilogram wagi brutto. Gdy uszkodzeniu ulegną na przykład 3 palety o łącznej masie 500 kg, górna granica odszkodowania wyniesie równowartość 4165 SDR. Jeżeli rzeczywista wartość ładunku była wyższa, różnicę musisz pokryć z własnego ubezpieczenia cargo lub dochodzić jej na drodze sądowej.
Masz prawny obowiązek minimalizowania rozmiaru szkody. Uszkodzonego towaru nie wolno Ci od razu wyrzucić ani zutylizować. Musisz przechowywać go przez co najmniej 48 godzin od momentu formalnego zgłoszenia, aby ubezpieczyciel mógł przeprowadzić inspekcję. Jeżeli wada obniża wartość towaru o mniej niż 15%, przewoźnik może żądać przeznaczenia go do przeceny lub naprawy zamiast wypłaty pełnego odszkodowania za całą jednostkę ładunkową.
- Zasada limitu 8,33 SDR NIE obowiązuje, jeśli uszkodzenie powstało z powodu rażącego niedbalstwa przewoźnika lub jego winy umyślnej.
- Ograniczenie wagowe nie ma również zastosowania, gdy w punkcie 21 listu CMR wpisano zadeklarowaną wartość towaru i opłacono dodatkową stawkę.
- Zasady te nie dotyczą przewozów wyłącznie krajowych, które podlegają lokalnemu prawu przewozowemu zamiast konwencji międzynarodowej.
Krok po kroku
- Sprawdź stan przesyłki przy dostawie. Obejrzyj dokładnie opakowanie oraz paletę zanim podpiszesz jakikolwiek dokument odbioru.
- Wpisz zastrzeżenie do listu CMR. Opisz zwięźle powstałe uszkodzenie bezpośrednio na liście przewozowym w obecności kierowcy.
- Wykonaj dokumentację fotograficzną. Sfotografuj towar w stanie zastanym, uwzględniając paletę, opakowanie, etykiety oraz plomby.
- Sporządź protokół szkody. Wypełnij szczegółowy formularz opisujący powstałe ubytki i uzyskaj podpis kierowcy.
- Prześlij pisemne zgłoszenie. Skieruj formalne zawiadomienie o szkodzie wraz z dokumentami i zdjęciami do przewoźnika.
Definicje
- Konwencja CMR (Międzynarodowa konwencja o umowie przewozu drogowego towarów): Umowa międzynarodowa regulująca zasady odpowiedzialności przewoźnika oraz zasady sporządzania dokumentacji w transporcie drogowym.
- List przewozowy CMR: Podstawowy dokument potwierdzający zawarcie umowy przewozu oraz stan ładunku w chwili jego odebrania od nadawcy.
- Szkoda widoczna: Uszkodzenie przesyłki lub jej opakowania, które można dostrzec bezpośrednio podczas odbioru towaru od kierowcy.
- Szkoda ukryta: Uszkodzenie zawartości ładunku niewidoczne z zewnątrz w momencie dostawy, ujawniane po rozpakowaniu przesyłki.
- Protokół szkody: Opisowy dokument sporządzany w obecności kierowcy, szczegółowo określający charakter i rozmiar uszkodzeń przesyłki.
Rola OTSL
Pomagamy sprawnie zarządzać procedurą reklamacyjną oraz weryfikować poprawność zgłoszeń w przypadku uszkodzenia ładunku. Zapewniamy wsparcie, gdy realizujesz transport drogowy, a szczegółowy opis weryfikacji przesyłek znajdziesz w artykule przedstawiającym proces inspekcji ładunku.
