Grafika AI
Cło liczysz w trzech krokach. Najpierw ustalasz wartość celną (zwykle cena towaru z faktury plus koszty transportu i ubezpieczenia do granicy UE, czyli baza CIF). Potem mnożysz ją przez stawkę przypisaną do kodu taryfy. Na końcu VAT importowy liczysz od sumy: wartość celna plus cło.
Trzy elementy, które musisz mieć przed liczeniem
Zanim policzysz jakąkolwiek kwotę, potrzebujesz trzech rzeczy. Bez nich każdy wynik jest zgadywaniem, a błąd w którymkolwiek z nich przenosi się wprost na wysokość należności.
- Kod taryfy (CN/HS) towaru. To on decyduje o stawce cła. Jak go poprawnie ustalić, opisaliśmy w tekście jak znaleźć kod taryfy celnej CN/HS.
- Wartość towaru z faktury handlowej oraz warunki dostawy (Incoterms), bo od nich zależy, jakie koszty musisz doliczyć do wartości celnej.
- Koszty transportu i ubezpieczenia do granicy UE, jeśli faktura ich nie zawiera.
Krok 1: zbuduj wartość celną (baza CIF)
Wartość celna nie jest wprost ceną z faktury. Do ceny towaru dokładasz koszty poniesione do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny UE. W praktyce najczęściej sprowadza się to do tak zwanej bazy CIF: cena towaru plus fracht plus ubezpieczenie do granicy.
Jeżeli sprzedawca dostarcza towar na warunkach, które nie obejmują transportu do UE (na przykład dostawa z zakładu sprzedawcy), musisz doliczyć rzeczywiste koszty transportu i ubezpieczenia na odcinku do granicy. Jeżeli natomiast dostawa jest już opłacona do miejsca w UE, część tych kosztów jest w cenie i nie dokładasz jej drugi raz. To dlatego Incoterms tak mocno wpływają na końcową kwotę.
| Reguła Incoterms | Kto opłaca transport do granicy UE | Co doliczasz do wartości celnej |
|---|---|---|
| EXW (z zakładu) | Kupujący | Pełny fracht i ubezpieczenie do granicy UE |
| FCA / FOB | Kupujący od miejsca nadania | Fracht i ubezpieczenie do granicy UE |
| CIF / CIP | Sprzedawca do miejsca przeznaczenia | Zwykle nic ponad cenę (koszty już w niej są) |
Krok 2: policz cło od wartości celnej
Cło to iloczyn wartości celnej i stawki przypisanej do kodu taryfy. Stawka bierze się z taryfy celnej UE (TARIC) i zależy od rodzaju towaru oraz kraju pochodzenia. Ten sam produkt może mieć stawkę zero (przy preferencjach z umowy handlowej) albo kilka, kilkanaście procent, jeśli preferencji nie ma.
Wzór jest prosty: cło = wartość celna x stawka cła. Jeżeli stawka wynosi 0 procent, cła nie ma, ale VAT importowy i tak policzysz. Dlatego zły kod potrafi kosztować podwójnie: zawyżoną stawkę cła i błędną podstawę VAT. Konsekwencje pomyłki rozpisaliśmy w artykule o tym, co grozi za błędny kod taryfowy HS.
Krok 3: policz VAT importowy
VAT importowy nie liczy się od samej ceny towaru. Podstawą jest wartość celna powiększona o cło oraz o inne opłaty należne w związku z importem (na przykład część kosztów transportu na terytorium UE do pierwszego miejsca przeznaczenia). Dopiero od tej sumy naliczasz stawkę VAT.
To ważny szczegół, o który potyka się wielu importerów. Cło wchodzi do podstawy VAT, więc podnosi nie tylko kwotę cła, ale i podatek. Kto formalnie odpowiada za zapłatę cła i VAT w konkretnej dostawie, wyjaśniamy w tekście kto płaci cło i VAT przy imporcie.
Przykład liczbowy (ilustracja)
Poniższe liczby są wyłącznie przykładem dydaktycznym. Nie odzwierciedlają żadnej realnej stawki ani konkretnego towaru. Załóżmy import spoza UE na warunkach EXW.
- Cena towaru z faktury: 10 000 zł
- Transport i ubezpieczenie do granicy UE: 1 000 zł
- Wartość celna (baza CIF): 10 000 + 1 000 = 11 000 zł
- Przyjęta stawka cła (przykładowa): 6 procent, cło = 11 000 x 6 procent = 660 zł
- Podstawa VAT: 11 000 + 660 = 11 660 zł
- VAT importowy 23 procent: 11 660 x 23 procent = 2 681,80 zł
- Łączne należności celno-podatkowe: 660 + 2 681,80 = 3 341,80 zł
Zmień jeden parametr, a wynik się przesuwa. Inny kod taryfy to inna stawka. Inne Incoterms to inna wartość celna. Dlatego zanim złożysz zgłoszenie, warto policzyć należności na sucho i porównać kilka scenariuszy.
Co robić, gdy nie da się użyć metody transakcyjnej?
Metoda wartości transakcyjnej jest podstawowa, ale nie zawsze dostępna. Nie zastosujesz jej między innymi, gdy nie ma sprzedaży (towar nieodpłatny, próbki, przesunięcie w ramach jednej firmy) albo gdy powiązania między stronami wpłynęły na cenę. Wtedy Unijny Kodeks Celny nakazuje sięgnąć po kolejne metody w ustalonej kolejności: wartość towarów identycznych, podobnych, metodę odejmowania, metodę wartości obliczonej i wreszcie metodę ostatniej szansy.
To sytuacje, w których łatwo o kosztowny błąd. Jeżeli towar jedzie nieodpłatnie albo między spółkami z jednej grupy, ustalenie podstawy warto skonsultować z agencją celną, zanim wartość trafi do zgłoszenia.
Poza UE: cło liczone inaczej
Nie każdy rynek liczy cło od wartości. Szwajcaria co do zasady nalicza cło od masy brutto przesyłki, w przeliczeniu na 100 kg, a nie od wartości towaru. Obsługa celna po stronie szwajcarskiej przechodzi dziś przez system Passar, który zastąpił dawny e-dec w administracji BAZG. Mechanizm i aktualne stawki najlepiej sprawdzić bezpośrednio w źródle: bazg.admin.ch. Specyfikę tego kierunku opisujemy na stronie transportu do Szwajcarii.
W eksporcie do Wielkiej Brytanii cło i VAT rozliczają się według reguł brytyjskich, opartych na kodzie towaru i wartości. To osobna procedura, którą prowadzimy na trasie PL-UK od 2011 roku. Więcej w sekcji eksport do UK.
Kto to policzy za Ciebie?
Poprawne obliczenie należności to nie arytmetyka, lecz właściwy kod taryfy, właściwa wartość celna i właściwa stawka. Pomyłka w którymkolwiek elemencie oznacza dopłatę, korektę zgłoszenia albo kontrolę. W OTSL prowadzimy odprawy przez własne agencje celne w Polsce i w UK, a jeden opiekun liczy należności i przygotowuje zgłoszenie od początku do końca. Napisz przez formularz kontaktowy, podaj kod lub opis towaru oraz warunki dostawy, a policzymy Twoje cło i VAT zanim towar ruszy.
Krok po kroku
- Ustal cenę towaru. Odczytaj wartość zakupu z faktury handlowej wystawionej przez dostawcę.
- Dolicz koszty do granicy. Dodaj koszty transportu i ubezpieczenia poniesione do momentu wprowadzenia towaru na obszar celny.
- Wyznacz wartość celną. Zsumuj wartość towaru oraz koszty dodatkowe, tworząc podstawę opodatkowania.
- Oblicz wysokość cła. Pomnóż ustaloną wartość celną przez stawkę odpowiadającą kodowi taryfy towaru.
- Wylicz VAT importowy. Zastosuj stawkę podatku VAT do sumy wartości celnej i wyliczonego cła.
Definicje
- Wartość celna: Podstawa naliczenia cła stanowiąca najczęściej cenę towaru powiększoną o koszty transportu i ubezpieczenia do granicy Unii Europejskiej.
- Baza CIF (Cost, Insurance and Freight): Warunek dostawy obejmujący cenę towaru, ubezpieczenie oraz koszty frachtu do granicy przeznaczenia.
- Kod taryfy celnej: Numeryczne oznaczenie towaru w klasyfikacji celnej, do którego przypisana jest odpowiednia stawka cła.
- VAT importowy (Podatek od towarów i usług): Podatek naliczany podczas odprawy od sumy wartości celnej oraz należnego cła.
- Unijny Kodeks Celny (UKC): Zbiór przepisów regulujących zasady wymiany handlowej z krajami spoza Unii Europejskiej.
Rola OTSL
Pomagamy poprawnie ustalić wartość celną oraz sprawnie przeprowadzić formalności taryfowe podczas przewozów międzynarodowych. Sprawdź naszą usługę na transport drogowy (FTL) oraz dowiedz się więcej, czytając artykuł o tym, ile kosztuje odprawa celna.
