Grafika AI
Zacznij od numeru EORI (bez niego nie złożysz zgłoszenia celnego). Potem przygotuj fakturę handlową i packing list, ustal Incoterm z kontrahentem, zleć zgłoszenie wywozowe w urzędzie celnym i sprawdź, czy towar potrzebuje dowodu pochodzenia (EUR.1 lub oświadczenie na fakturze) oraz pozwoleń. To ta sama ścieżka dla UK, Szwajcarii czy Norwegii.
Krok 1. Załóż numer EORI
To pierwsza rzecz do załatwienia, bo bez EORI system celny nie przyjmie zgłoszenia. Polska firma wnioskuje o EORI przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Rejestracja jest bezpłatna, a numer nadawany jest raz i służy przy każdym kolejnym eksporcie i imporcie. Jeśli chcesz zrozumieć, jak działa i jak go zdobyć, opisaliśmy to szczegółowo w tekście numer EORI: co to jest i jak uzyskać.
Co grozi: jeśli wyjedziesz z towarem bez EORI, zgłoszenie nie powstanie, a auto stanie na granicy. To najczęstsza przyczyna, dla której pierwszy eksport utyka w miejscu.
Krok 2. Przygotuj fakturę handlową i packing list
Faktura handlowa (commercial invoice) to podstawa odprawy. Musi zawierać dane sprzedawcy i nabywcy, opis towaru, ilość, wartość, walutę, warunki dostawy (Incoterm) oraz w miarę możliwości kod taryfy celnej (HS/CN). Packing list (specyfikacja pakowania) opisuje, co fizycznie jest na palecie: liczbę opakowań, wagę brutto i netto, wymiary.
- Wartość na fakturze musi odpowiadać rzeczywistej transakcji. Zaniżanie wartości to ryzyko sankcji.
- Podaj kod HS towaru. Od niego zależy stawka cła po stronie kraju przeznaczenia i ewentualne ograniczenia.
- Waga brutto jest istotna zwłaszcza dla Szwajcarii, gdzie cło naliczane jest od masy brutto za każde 100 kg.
Krok 3. Ustal Incoterm z kontrahentem
Reguła Incoterms określa, kto płaci za transport, ubezpieczenie i odprawy oraz w którym momencie ryzyko przechodzi na kupującego. Dla pierwszego eksportu to decyzja, która realnie waży na kosztach i na tym, kto zajmuje się odprawą importową po drugiej stronie granicy. Pełne zestawienie znajdziesz w artykule Incoterms 2020: wszystkie reguły.
| Reguła | Kto robi odprawę wywozową | Kto robi odprawę importową | Dobre dla |
|---|---|---|---|
| EXW | Kupujący | Kupujący | Minimum obowiązków sprzedawcy (ale ryzykowne przy eksporcie) |
| FCA | Sprzedawca | Kupujący | Bezpieczny standard dla początkującego eksportera |
| DAP | Sprzedawca | Kupujący | Dostawa pod adres, bez cła importowego |
| DDP | Sprzedawca | Sprzedawca | Kupujący chce cenę z cłem i wszystkim wliczonym |
Dla pierwszego wywozu często najbezpieczniejsze jest FCA lub DAP. EXW brzmi wygodnie, ale formalnie to kupujący odpowiada za odprawę wywozową w Twoim kraju, co bywa problematyczne.
Krok 4. Złóż zgłoszenie celne wywozowe
Każdy towar wywożony poza UE musi być zgłoszony do procedury wywozu. W Polsce robi się to elektronicznie w systemie AES (przez PUESC). W efekcie dostajesz komunikat potwierdzający wyprowadzenie towaru, który jest dowodem dla celów VAT 0% przy eksporcie. Zgłoszenie może złożyć Twoja firma albo agencja celna działająca w Twoim imieniu. My prowadzimy własne agencje celne w Polsce i w UK, więc zgłoszenie wywozowe i odprawę importową po drugiej stronie można spiąć w jednym zleceniu.
Co grozi: bez potwierdzonego wyprowadzenia towaru urząd skarbowy może zakwestionować stawkę 0% VAT. Wtedy eksport, który miał być nieopodatkowany, kosztuje Cię 23% od wartości.
Krok 5. Sprawdź pochodzenie towaru (EUR.1 lub oświadczenie)
Jeśli między UE a krajem przeznaczenia obowiązuje umowa o wolnym handlu, Twój klient może zapłacić niższe lub zerowe cło, ale tylko gdy udowodnisz preferencyjne pochodzenie towaru. Instrument zależy od kierunku. Dla Wielkiej Brytanii umowa UE-UK (TCA) nie używa świadectwa EUR.1: pochodzenie potwierdza wyłącznie oświadczenie o pochodzeniu na fakturze (samocertyfikacja eksportera; do 6000 EUR dowolny eksporter, powyżej eksporter zarejestrowany w systemie REX (Registered Exporter, system zarejestrowanych eksporterów)). Dla Szwajcarii możesz użyć świadectwa przewozowego EUR.1 albo oświadczenia na fakturze (powyżej 6000 EUR wymagane jest EUR.1 lub status upoważnionego eksportera). Zasady potwierdzają źródła urzędowe: gov.uk (reguły pochodzenia UK) oraz BAZG (Szwajcaria).
- Bez dowodu pochodzenia klient zapłaci pełną stawkę cła, nawet jeśli umowa przewiduje zero.
- Pochodzenie to nie to samo co miejsce wysyłki. Liczy się, gdzie towar został wyprodukowany i czy spełnia reguły pochodzenia z danej umowy.
Krok 6. Pozwolenia, ograniczenia i towary wrażliwe
Część towarów wymaga dodatkowych dokumentów niezależnie od kierunku: produkty spożywcze i pochodzenia zwierzęcego (kontrola sanitarna, weterynaryjna), chemia, produkty podwójnego zastosowania, akcyza. Zanim wyjedziesz, sprawdź kod HS towaru i wymogi kraju przeznaczenia. Dla żywności wchodzącej do UK dochodzi kontrola graniczna według modelu BTOM, a Szwajcaria i Norwegia mają własne procedury i systemy.
Kierunki poza UK: Szwajcaria i Norwegia
Mechanika jest ta sama (EORI, faktura, packing list, zgłoszenie wywozowe, pochodzenie), ale kraj docelowy dodaje swoje reguły. Szwajcaria nalicza cło od masy brutto za każde 100 kg, a odprawy obsługuje przez system celny BAZG (Passar zastąpił dawny e-dec). Przy sprzedaży wysyłkowej do Szwajcarii obowiązuje próg rejestracji VAT na poziomie CHF 100 000 rocznego obrotu. Norwegia ma własny system TVINN i wymóg rozliczenia VAT importowego. Ważne dla żywności: Norwegia należy do EOG i jest objęta wspólnym reżimem weterynaryjnym, więc produkty z UE co do zasady nie przechodzą granicznej kontroli weterynaryjnej jak przy wjeździe do UK (BTOM), choć rejestracje i świadectwa mogą obowiązywać. Cło i zgłoszenie celne pozostają, bo Norwegia jest poza unią celną. Szczegóły warto potwierdzić w źródłach urzędowych: BAZG (Szwajcaria) oraz Skatteetaten (Norwegia). Więcej o eksporcie na Wyspy piszemy w tekście pierwszy eksport do UK dla małej firmy.
Podsumowanie ścieżki
Pierwszy eksport poza UE nie jest skomplikowany, jeśli zachowasz kolejność: EORI, dokumenty handlowe, Incoterm, zgłoszenie wywozowe, pochodzenie, pozwolenia. Błędy kosztują realny czas i pieniądze: auto na granicy, utracone 0% VAT, pełne cło bez dowodu pochodzenia. Jeśli chcesz mieć to spięte w jednym zleceniu, z jednym opiekunem i własną agencją celną po obu stronach, napisz do nas przez formularz. Przejdziemy z Tobą przez pierwszy wywóz i powiemy wprost, czego brakuje.
Czy numer EORI jest wymagany przy każdym eksporcie poza UE?
Tak, posiadanie aktywnego numeru EORI jest warunkiem koniecznym do złożenia zgłoszenia celnego wywozowego przy jakimkolwiek transporcie towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.
Krok po kroku
- Uzyskaj numer EORI. Zarejestruj swoją firmę w systemie celnym przed planowanym wywozem towaru.
- Uzgodnij reguły Incoterms. Ustal z kontrahentem precyzyjny podział kosztów i ryzyka w transporcie.
- Skompletuj dokumenty handlowe. Wystaw fakturę handlową oraz sporządź dokładną specyfikację ładunku (packing list).
- Weryfikuj pochodzenie i pozwolenia. Sprawdź, czy towar wymaga pozwoleń wywozowych lub wystawienia dowodu pochodzenia EUR.1.
- Zleć zgłoszenie wywozowe. Przekaż dokumentację agencji celnej i przewoźnikowi w celu dokonania odprawy.
Definicje
- EORI (Economic Operators Registration and Identification): Unikalny numer identyfikacyjny przedsiębiorcy stosowany w procedurach celnych na terenie Unii Europejskiej.
- Incoterms (International Commercial Terms): Zbiór międzynarodowych reguł określających podział obowiązków, kosztów oraz ryzyka między sprzedającym a kupującym.
- EUR.1 (Świadectwo przewozowe EUR.1): Dokument potwierdzający preferencyjne pochodzenie towaru, umożliwiający zastosowanie obniżonej stawki celnej w kraju importera.
- Zgłoszenie celne wywozowe: Dokument elektroniczny lub papierowy składany w urzędzie celnym w celu objęcia towaru procedurą eksportu poza obszar Unii Europejskiej.
Rola OTSL
Firma OTSL wspiera eksporterów w sprawnym organizowaniu przewozów poza Unię Europejską, realizując bezpieczny transport drogowy (FTL) z kompletem odpraw. Sprawdź także nasz poradnik opisujący odprawę celną do UK po Brexicie, aby dobrze przygotować dokumenty.
