Grafika AI
Kabotaż, czyli przewozy krajowe wykonywane przez zagranicznego przewoźnika, jest w UE ściśle limitowany: po dostawie międzynarodowej wolno wykonać najwyżej 3 takie przewozy w ciągu 7 dni, a potem obowiązuje 4-dniowa karencja w tym samym państwie. Prośba „rozwieziecie mi to przy okazji po Niemczech" często te limity łamie, a ryzyko kar dotyka i przewoźnika, i zlecającego.
Skąd się biorą limity: rozporządzenie (WE) nr 1072/2009?
Dostęp do rynku przewozów drogowych w UE reguluje rozporządzenie (WE) nr 1072/2009. Przewoźnik z licencją wspólnotową może swobodnie wozić ładunki międzynarodowe, ale przewozy krajowe w obcym państwie podlegają twardym ograniczeniom:
- kabotaż jest dozwolony dopiero po dostarczeniu ładunku z przewozu międzynarodowego do danego państwa,
- od rozładunku tego ładunku przewoźnik ma 7 dni na wykonanie maksymalnie 3 przewozów kabotażowych,
- jeśli wjeżdża do państwa bez ładunku, w ramach tych limitów może wykonać 1 przewóz kabotażowy w ciągu 3 dni od wjazdu,
- każdy przewóz musi być udokumentowany, tak żeby służby kontrolne mogły odtworzyć sekwencję operacji.
Pakiet Mobilności: okres karencji
Pakiet Mobilności, wprowadzony rozporządzeniem (UE) 2020/1055, dołożył do tych zasad okres karencji nazywany cooling-off: po wykorzystaniu limitu kabotażu w danym państwie przewoźnik nie może wykonywać tam kolejnych przewozów kabotażowych tym samym pojazdem przez 4 dni. Celem było ukrócenie sytuacji, w której auta krążyły po jednym rynku krajowym miesiącami, formalnie „przy okazji" przewozów międzynarodowych.
Dlaczego „przy okazji" bywa nielegalne?
Wyobraź sobie typową prośbę: auto z Polski przywiozło towar do magazynu pod Kolonią, a klient chciałby, żeby przy okazji rozwiozło jeszcze kilka palet do jego odbiorców w Niemczech. Policzmy: dostawa do trzech odbiorców to trzy osobne przewozy kabotażowe, czyli cały limit. Czwarty punkt rozładunku łamie rozporządzenie. Podobnie tygodniowa „pętla" po Niemczech: łamie i limit liczby przewozów, i okno 7 dni, a powrót za kilka dni po kolejną rundę wpada w 4-dniową karencję.
| Scenariusz | Ocena |
|---|---|
| Po rozładunku międzynarodowym auto zabiera 2 przewozy krajowe w 5 dni | Legalny kabotaż w ramach limitu |
| Rozwiezienie 5 palet do 5 różnych odbiorców po dostawie międzynarodowej | 5 przewozów kabotażowych, limit przekroczony |
| Auto wraca po 2 dniach do tego samego kraju na kolejne przewozy krajowe tym samym pojazdem | Złamana 4-dniowa karencja |
| Polski przewoźnik wiezie towar z Francji do Hiszpanii | Cross-trade, legalny z licencją wspólnotową |
| Przewozy krajowe po Wielkiej Brytanii „przy okazji" dostawy z UE | Po Brexicie mocno ograniczone, patrz niżej |
Cross-trade: co innego niż kabotaż
Cross-trade to przewóz między dwoma państwami, z których żadne nie jest krajem siedziby przewoźnika. W ramach UE licencja wspólnotowa co do zasady na to pozwala i limity kabotażowe nie mają tu zastosowania, bo przewóz pozostaje międzynarodowy. Schody zaczynają się poza UE: przewozy z udziałem krajów trzecich mogą wymagać zezwoleń, na przykład z systemu EKMT/CEMT, albo podlegać umowom dwustronnym. Dlatego zlecenie „weźcie to z Norwegii do Szwajcarii" wymaga sprawdzenia uprawnień konkretnego przewoźnika, zanim auto ruszy.
Wielka Brytania po Brexicie
Po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE przewoźnicy unijni stracili swobodę przewozów krajowych na wyspach. Umowa o handlu i współpracy UE-UK dopuszcza jedynie ograniczoną liczbę operacji kabotażowych w ścisłym powiązaniu z przewozem międzynarodowym i w krótkim oknie czasowym. W praktyce regularna dystrybucja po Wielkiej Brytanii autem z UE nie ma podstaw prawnych. Legalna alternatywa to magazyn na miejscu i dystrybucja lokalna, tak jak robimy to z naszego magazynu w Milton Keynes.
Co grozi za złamanie zasad?
Konsekwencje ponosi przede wszystkim przewoźnik: kary finansowe nakładane przez służby kontrolne państwa, w którym doszło do naruszenia, a przy powtarzających się naruszeniach ryzyko utraty dobrej reputacji i licencji. Zlecający też nie jest bezpieczny: w wielu państwach odpowiedzialność za zlecanie przewozów niezgodnych z przepisami może objąć załadowcę lub spedytora, a w razie szkody ubezpieczyciel chętnie wykorzysta nielegalny charakter przewozu do odmowy wypłaty. Do tego dochodzi ryzyko operacyjne: zatrzymanie auta na kontroli oznacza, że Twój towar stoi razem z nim.
Jak zaplanować dystrybucję legalnie?
- rozbij dostawę: przewóz międzynarodowy do jednego punktu, dalej dystrybucja lokalnym przewoźnikiem lub w sieci dostaw grupowych LTL,
- wykorzystaj magazyn pośredni: towar wjeżdża jednym autem, a dalej jedzie w przesyłkach krajowych, u nas tę rolę pełni magazyn przeładunkowy w Kielcach,
- jeśli kabotaż ma sens ekonomiczny, planuj go świadomie: maksymalnie 3 przewozy, okno 7 dni, dokumentacja każdej operacji,
- na kierunku brytyjskim od razu zakładaj dystrybucję lokalną zamiast kabotażu.
Rola OTSL
Planujemy trasy tak, żeby dystrybucja była legalna i policzalna: przewóz główny, magazyn, doręczenia lokalne, zamiast liczenia na to, że kontrola nie trafi akurat na Twoje palety. Jeśli Twoi odbiorcy są rozsiani po Niemczech, Beneluksie albo Wielkiej Brytanii, napisz do nas, a ułożymy model dystrybucji bez ryzyka kar.
Krok po kroku
- Sprawdzenie trasy. Przeanalizuj zlecenia pod kątem krajów załadunku i rozładunku, aby uniknąć naruszenia zasad.
- Weryfikacja dokumentów. Upewnij się, że posiadasz ważną licencję oraz kompletne listy przewozowe.
- Kontrola limitów. Policz wykonane operacje transportowe oraz dni spędzone na terytorium danego państwa.
- Planowanie przestoju. Uwzględnij wymagany okres karencji przed przyjęciem kolejnego zlecenia w tym samym kraju.
- Archiwizacja danych. Zachowaj dokumentację przewozową na wypadek kontroli ze strony służb drogowych.
Definicje
- Kabotaż: Zobowiązujący do przestrzegania ścisłych limitów przewóz ładunku między dwoma miejscami w granicach jednego kraju przez przewoźnika z innego państwa.
- Cross-trade: Transport towarów między dwoma różnymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej realizowany przez przewoźnika, który nie ma siedziby w żadnym z nich.
- Licencja wspólnotowa: Dokument uprawniający przewoźnika drogowego do wykonywania międzynarodowego komercyjnego przewozu rzeczy na terenie Unii Europejskiej.
- Karencja: Obowiązkowa przerwa, podczas której pojazd nie może wykonywać kolejnych przewozów krajowych na terenie tego samego państwa.
Kiedy ta zasada nie obowiązuje?
Ograniczenie to nie dotyczy przewozów międzynarodowych, w których miejsce nadania i odbioru ładunku znajdują się w dwóch różnych państwach.
