Czy irlandzki odbiorca potrzebuje brytyjskiego numeru EORI?

Nie. Przy landbridge towar unijny jedzie przez Wielką Brytanię w tranzycie, więc w GB nie ma importu ani importera. Numer EORI i zabezpieczenie musi mieć posiadacz procedury tranzytowej, czyli zwykle agencja celna spedytora. Irlandzki odbiorca rozlicza jedynie wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru w Irlandii.

Czy DDP Dublin oznacza, że sprzedawca płaci cło w Wielkiej Brytanii?

Nie, bo w Wielkiej Brytanii nie ma cła do zapłacenia: towar jedzie przez GB w tranzycie, a dostawa z Polski do Irlandii jest wewnątrzunijna. DDP i DAP rozdzielają fracht, ryzyko i koszty między strony umowy, ale nie tworzą obowiązku importowego tam, gdzie importu nie ma. Zapis „importer w UK” w umowie na landbridge jest błędem.

Co się dzieje, gdy tranzyt nie zostanie zamknięty w Irlandii?

Organ celny może dochodzić cła i VAT od posiadacza procedury z jego zabezpieczenia, tak jakby towar został wprowadzony na rynek bez odprawy. Dlatego OTSL po dostawie sprawdza w systemie, czy urząd przeznaczenia potwierdził zakończenie procedury, i dopiero wtedy uznaje zlecenie za zamknięte także celnie.

Landbridge to tranzyt, nie import

Towar unijny z Polski jadący do Irlandii przez Wielką Brytanię nie jest importowany do GB. Porusza się w procedurze tranzytu pod dozorem celnym, a należności pozostają zawieszone do zamknięcia tranzytu w Irlandii. Sama dostawa z Polski do Irlandii to transakcja wewnątrzunijna: nie ma cła ani VAT importowego, a VAT rozlicza się według zasad wewnątrzwspólnotowej dostawy i nabycia. Reguły Incoterms dzielą koszty i ryzyko między sprzedawcę a kupującego, ale przy landbridge nie tworzą obowiązków importowych w GB. Częsty błąd to szukanie „importera w UK”, którego w tym przewozie nie ma.

Dlaczego przejazd przez Wielką Brytanię nie jest importem?

Import to wprowadzenie towaru na obszar celny danego kraju z zamiarem pozostawienia go tam: ze zgłoszeniem importowym, cłem i VAT. Tranzyt jest czym innym. Towar wjeżdża do Wielkiej Brytanii wyłącznie po to, żeby ją przejechać, a organ celny GB zgadza się na to pod warunkiem, że towar pozostaje pod dozorem i opuści kraj w wyznaczonym czasie. Należności celne nie są pobierane, tylko zabezpieczone gwarancją, i przestają być problemem w chwili, gdy urząd przeznaczenia w Irlandii potwierdzi zamknięcie procedury.

Wielka Brytania należy do wspólnej procedury tranzytowej, więc towar unijny jedzie przez nią na jednym zgłoszeniu T2 od urzędu wyjścia w UE do urzędu przeznaczenia w Irlandii. Dla brytyjskiego systemu ten towar jest „w drodze”, nie „na rynku”. Dlatego nie ma brytyjskiego zgłoszenia importowego, nie ma brytyjskiego VAT importowego i nie ma kogo wpisać jako importera w UK.

Kto w tranzycie odpowiada za towar i jego należności?

W tranzycie występuje posiadacz procedury (dawniej „główny zobowiązany”): podmiot z numerem EORI, który składa zgłoszenie T2, wnosi zabezpieczenie i odpowiada wobec organów celnych za to, że towar dotrze do urzędu przeznaczenia w stanie nienaruszonym. Zwykle jest to agencja celna spedytora, nie odbiorca. Irlandzki odbiorca nie musi mieć brytyjskiego EORI, nie składa nic w GB i nie płaci tam żadnych należności.

Ryzyko istnieje gdzie indziej. Jeżeli tranzyt nie zostanie zamknięty w Irlandii, bo towar nie został przedstawiony w urzędzie przeznaczenia albo zniknął po drodze, organ celny może dochodzić należności od posiadacza procedury z jego zabezpieczenia. To dlatego agencja celna pilnuje zamknięcia po dostawie: brak potwierdzenia to nie formalność, ale otwarte roszczenie o cło i VAT od towaru, który w rzeczywistości dojechał do Dublina.

Landbridge bez importu krok po kroku

Sprawdź status towaru. Towar unijny (wyprodukowany w UE albo dopuszczony do obrotu w UE) jedzie na T2; towar nieunijny w drodze z kraju trzeciego jedzie na T1. Status decyduje o rodzaju tranzytu, nie kierunek jazdy.
Uzgodnij reguły Incoterms bez „importera w UK”. DAP Dublin czy DDP Dublin określają, kto płaci fracht i ponosi ryzyko; żadna z nich nie tworzy obowiązku importowego w GB, bo importu w GB nie ma.
Wskaż posiadacza procedury. Agencja celna OTSL z EORI i zabezpieczeniem otwiera tranzyt T2 w urzędzie wyjścia; powstaje numer MRN.
Przygotuj GMR i PBN. OTSL tworzy GMR w GVMS z numerem MRN tranzytu na wjazd do GB oraz PBN w serwisie Revenue przed promem do Irlandii; oba w ramach zlecenia.
Dostarcz i przedstaw towar. Towar trafia do urzędu przeznaczenia albo do upoważnionego odbiorcy w Irlandii; odbiorca potwierdza przyjęcie na CMR (konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów).
Potwierdź zamknięcie tranzytu. OTSL sprawdza w systemie, że procedura została zakończona i zabezpieczenie zwolnione; dopiero wtedy zlecenie jest zamknięte także celnie.

Definicje

Tranzyt: procedura celna pozwalająca przewieźć towar przez obszar celny bez pobierania należności, pod dozorem i z zabezpieczeniem.
T2 i T1: T2 to tranzyt towaru unijnego (przez kraj trzeci zachowuje status unijny); T1 to tranzyt towaru nieunijnego. Wielka Brytania należy do wspólnej procedury tranzytowej.
Posiadacz procedury: podmiot składający zgłoszenie tranzytowe i odpowiadający za jego zamknięcie; wcześniej „główny zobowiązany”.
EORI (Economic Operators Registration and Identification): numer identyfikacyjny przedsiębiorcy w obrocie celnym; potrzebny posiadaczowi procedury, nie irlandzkiemu odbiorcy towaru unijnego.
MRN (Movement Reference Number): numer zgłoszenia tranzytowego, wpisywany do GMR i PBN.
GMR (Goods Movement Reference): numer w brytyjskim GVMS (Goods Vehicle Movement Service) na wjazd pojazdu z towarem do GB.
PBN (Pre-Boarding Notification): zgłoszenie w serwisie irlandzkiego Revenue przed promem z GB do Irlandii, zbierające numery MRN dla towaru na pojeździe.

Checklista: czy w tym zleceniu na pewno nie ma importu?

Towar ma status unijny i jedzie na T2, nie T1.
Odbiorca jest w Republice Irlandii, a nie w Irlandii Północnej czy w Anglii (kod pocztowy, waluta, VAT).
W umowie nie ma zapisu o „odprawie importowej w UK” ani o brytyjskim importerze.
Posiadacz procedury (agencja celna) ma EORI i zabezpieczenie na kwotę należności.
GMR i PBN przygotowane z numerem MRN tego samego tranzytu.
Ustalono, kto potwierdza zamknięcie tranzytu i do kiedy.

Kiedy jednak w Wielkiej Brytanii pojawi się import?

Zasada „landbridge to tranzyt, nie import” dotyczy towaru, który tylko przejeżdża przez GB. Nie dotyczy sytuacji, w której towar w Wielkiej Brytanii zostaje, choćby częściowo: rozładunek jednej palety w Anglii, przeładowanie na inny pojazd bez procedury albo sprzedaż w drodze brytyjskiemu odbiorcy. Wtedy dla tej części powstaje import do GB ze zgłoszeniem i importerem, a reszta jedzie dalej w tranzycie. Import pojawi się także wtedy, gdy tranzyt zostanie przerwany bez zgody organu celnego albo nie zostanie zamknięty. To, czy odbiorca w Irlandii cokolwiek zapłaci, zależy więc od poprawnie przeprowadzonego tranzytu, a nie od zapisu Incoterms.

Rola OTSL

Agencja celna OTSL występuje jako posiadacz procedury: otwiera tranzyt T2, wnosi zabezpieczenie, tworzy GMR i PBN i pilnuje zamknięcia po dostawie w ramach usługi organizacji odpraw celnych. Kiedy jaki rodzaj tranzytu, wyjaśniamy w artykule tranzyt T1 czy T2, a to, kto naprawdę płaci cło i VAT przy różnych regułach handlowych, w tekście Incoterms DAP kontra DDP. Przegląd kierunku znajdziesz na stronie transport do Irlandii.