Grafika AI
Co do zasady za załadunek i rozmieszczenie towaru odpowiada załadowca (nadawca), a za rozładunek odbiorca. Kierowca odpowiada za bezpieczne przewiezienie i unieruchomienie ładunku w trasie. Granica ta bywa rozmyta przy dostawie bez rampy, windzie lub HDS, dlatego warunki placu ustalamy przed wyjazdem auta.
Trzy strony, trzy zakresy odpowiedzialności
Załadowca ma towar właściwie zapakować, oznakować i podać do załadunku. Przewoźnik przyjmuje ładunek z zastrzeżeniami do listu przewozowego, jeśli widzi wady opakowania lub rozmieszczenia. Odbiorca zapewnia sprawny rozładunek: miejsce, sprzęt i ludzi. Konwencja CMR daje odbiorcy 7 dni na zgłoszenie szkód niewidocznych; po tym terminie dochodzenie roszczenia jest znacznie trudniejsze. (źródło: unece.org) Kto milczy przy przyjęciu, ten zwykle płaci sam.
Kto zabezpiecza ładunek w trasie?
Rozmieszczenie i mocowanie na naczepie to obszar wspólny. Załadowca ustawia i rozkłada masę, ale kierowca ma prawo i obowiązek odmówić jazdy z ładunkiem, który przesuwa się lub przeciąża oś. Jeśli kierowca podpisze CMR bez uwag, a towar w trasie się przewróci, spór o winę potrafi ciągnąć się miesiącami. Dlatego przy trudnych ładunkach opieramy się na zweryfikowanych przewoźnikach, którzy wiedzą, kiedy wpisać zastrzeżenie.
Winda, HDS i dostawa bez rampy
Najwięcej szkód powstaje tam, gdzie nie ma rampy. Winda samochodowa i HDS to sprzęt kierowcy do wyprowadzenia palety z auta, a nie do wnoszenia towaru w głąb magazynu klienta. Jeśli odbiorca nie ma wózka, twardego podłoża ani ludzi, paleta ląduje na krawężniku i to bywa koniec odpowiedzialności przewoźnika. Ciężkie lub nietypowe sztuki to osobny temat, który omawiamy przy ładunkach ponadgabarytowych. Ustalenie z góry, kto obsługuje ostatni metr, oszczędza sporów przy aucie.
Jak OTSL temu zapobiega?
Warunki placu ustalamy, zanim auto wyjedzie: sprawdzamy dostęp, obecność rampy, potrzebę windy lub HDS, sprzęt i ludzi po stronie odbiorcy. Instruujemy kierowcę, kiedy wpisać zastrzeżenie do CMR, i pilnujemy 7-dniowego terminu na szkody niewidoczne. Doradzamy też adekwatne ubezpieczenie cargo, bo limit odpowiedzialności przewoźnika z CMR (liczony w SDR od kilograma) często nie pokrywa realnej wartości towaru. Jeden opiekun prowadzi sprawę od placu załadunku po rozładunek.
Kiedy kierowca ma prawo odmówić udziału w rozładunku?
Gdy auto dociera na miejsce bez rampy, odbiorcy często oczekują, że kierowca sam rozładuje 33 palety za pomocą windy. Kierowca odpowiada jednak wyłącznie za obsługę samej windy samochodowej, której udźwig wynosi zazwyczaj do 1000 kg. Jeśli masa pojedynczej palety przekracza 750 kg, a na placu nie ma elektrycznego wózka widłowego, ciągnięcie takiego ładunku ręcznym paleciakiem po nierównym podłożu grozi wypadkiem. Gdy nachylenie terenu przekracza 5%, kierowca ma prawo wstrzymać pracę do czasu zapewnienia odpowiedniego sprzętu przez odbiorcę.
Standardowy bezpłatny czas na rozładunek auta o masie do 24000 kg wynosi 2 godziny od momentu zgłoszenia awizacji. Jeśli rozładunek się opóźnia z powodu braku wózka lub ludzi po stronie odbiorcy, po upływie tego czasu naliczana jest opłata postojowa, której wysokość zależy od ustaleń w zleceniu. Pamiętaj, że przekroczenie dopuszczalnego czasu pracy kierowcy o chociażby 15 minut z powodu przedłużającego się rozładunku może skutkować nałożeniem kary na przewoźnika podczas kontroli drogowej.
Powyższe ograniczenia NIE obowiązują w dwóch sytuacjach:
- Gdy w liście przewozowym lub zleceniu przed rozpoczęciem transportu jednoznacznie wpisano płatną usługę rozładunku przez kierowcę wraz ze wskazanym sprzętem pomocniczym.
- Gdy rozładunek odbywa się w warunkach dostawy na plac budowy, gdzie zasady odpowiedzialności i BHP reguluje odrębny protokół przekazania placu.
Krok po kroku
- Sprawdź warunki placu. Ustal obecność rampy, sprzętu przeładunkowego oraz przestrzeń przed wysłaniem auta.
- Oznakuj i zapakuj ładunek. Przygotuj towar na paletach i umieść czytelne etykiety przed wydaniem go przewoźnikowi.
- Wpisz zastrzeżenia do listu. Gdy widzisz wady opakowania, wpisz swoje uwagi do dokumentu przewozowego przy odbiorze.
- Zabezpiecz towar na naczepie. Zadbaj o prawidłowe rozmieszczenie i unieruchomienie ładunku na czas przejazdu.
- Zgłoś ewentualne szkody. Zweryfikuj stan przesyłki przy odbiorze i zgłoś ukryte uszkodzenia w przewidzianym terminie.
Definicje
- Załadowca: Podmiot odpowiedzialny za prawidłowe zapakowanie, oznakowanie oraz wydanie towaru do przewozu.
- Odbiorca: Strona umowy przewozu uprawniona do odbioru towaru i odpowiedzialna za przygotowanie miejsca rozładunku.
- Przewoźnik: Podmiot transportowy odpowiadający za bezpieczne przemieszczenie i unieruchomienie ładunku podczas przejazdu.
- CMR (Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów): Międzynarodowa umowa regulująca zasady przewozu drogowego, dokumentację oraz zakres odpowiedzialności stron.
- HDS (Hydrauliczny dźwig samochodowy): Dźwig zamontowany na pojeździe ciężarowym, służący do załadunku i rozładunku towaru bez konieczności użycia rampy.
Rola OTSL
Sprawdzamy warunki w miejscu odbioru i dostawy zanim pojazd wyruszy w trasę, aby uniknąć nieporozumień dotyczących przeładunku. Dobieramy odpowiedni transport drogowy oraz wspieramy procesy organizacyjne w oparciu o zasady opisane w materiale mocowanie ładunku: kto odpowiada, przewoźnik czy załadowca.
