Grafika AI
Za załadunek i rozmieszczenie towaru odpowiada z reguły nadawca, a kierowca za to, żeby pojazd z ładunkiem był bezpieczny na drodze. Konwencja CMR w art. 17 ust. 4 zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za szkodę wynikłą z załadunku lub rozmieszczenia wykonanego przez nadawcę. (źródło: unece.org) W praktyce granica bywa sporna, dlatego podział obowiązków warto zapisać wprost w zleceniu.
Co mówi Konwencja CMR?
Art. 17 ust. 4 konwencji wymienia okoliczności zwalniające przewoźnika, wśród nich manipulowanie, ładowanie, rozmieszczenie lub wyładunek towaru przez nadawcę albo odbiorcę. Zwolnienie nie działa jednak automatycznie: trzeba wykazać, że szkoda mogła wynikać właśnie z tej przyczyny. Jeżeli towar przesunął się, bo kierowca nie napiął pasów, wadliwy załadunek nadawcy nic przewoźnikowi nie pomoże. Pełny tekst konwencji znajdziesz pod adresem Konwencja CMR.
Co mówi droga?
Niezależnie od rozliczeń z konwencji, na drodze za stan pojazdu z ładunkiem odpowiadają kierowca i przewoźnik. Kontrola drogowa może zatrzymać źle zabezpieczony zestaw do czasu poprawienia mocowania, a to oznacza postój, mandaty i termin dostawy do przebudowania. Dlatego kierowca ma prawo odmówić jazdy z ładunkiem, którego nie da się bezpiecznie wieźć. Więcej: ma taki obowiązek.
Praktyczny podział obowiązków
- Nadawca: opakowanie, paletyzacja, rozmieszczenie towaru w naczepie i przekazanie informacji o wadze oraz środku ciężkości.
- Kierowca: mocowanie pasami, kontrola rozłożenia nacisków na osie, doglądanie ładunku w trasie po pierwszych kilometrach.
- Obie strony: zapisanie podziału obowiązków w zleceniu transportowym, zanim cokolwiek pojedzie.
Sprzęt i norma EN 12195-1
Mocowanie to nie improwizacja, tylko rachunek: liczbę i sposób poprowadzenia pasów wyznacza się z wagi towaru, współczynnika tarcia i kierunków działania sił, według normy EN 12195-1. W praktyce pracują na to pasy, maty antypoślizgowe zwiększające tarcie, narożniki chroniące krawędzie towaru i sam pas, belki rozporowe oraz kłonice. Ile pasów, decyduje obliczenie, nie przyzwyczajenie.
Zastrzeżenia: pisz, zanim ruszysz
Jeżeli kierowca nie mógł nadzorować załadunku albo widzi ryzyko w rozmieszczeniu towaru, zastrzeżenie powinno trafić do pola 18 listu CMR jeszcze przed wyjazdem. Jak poprawnie prowadzić dokument przewozowy, opisujemy krok po kroku w artykule jak wypełnić list CMR.
Gdy mimo wszystko dojdzie do szkody
Liczy się dokumentacja: zdjęcia z załadunku i rozładunku, wpisy w liście, protokół szkody. Spór o to, czy zawiodło rozmieszczenie, czy mocowanie, rozstrzyga się dowodami, a nie głośniejszym głosem. W naszych zestawach komplet pasów i mat to standard wyposażenia w transporcie drogowym, a dla ładunków o wysokiej wartości granice odpowiedzialności przewoźnika warto domknąć polisą z usługi ubezpieczenie cargo. Pamiętaj też, że w dostawach grupowych towar mocuje się na nowo po każdym przeładunku, więc solidne opakowanie pracuje tam podwójnie.
Krok po kroku
- Określenie warunków zlecenia. Wpisz w umowie transportowej, kto odpowiada za załadunek i rozmieszczenie towaru.
- Weryfikacja stanu ładunku. Sprawdź przed załadunkiem, czy opakowanie towaru nie posiada widocznych uszkodzeń.
- Prawidłowe ułożenie. Rozmieść towar w przestrzeni ładunkowej zgodnie z zasadami rozkładu nacisku na osie.
- Zabezpieczenie pasami. Zastosuj odpowiednie pasy mocujące i maty antypoślizgowe chroniące ładunek przed przesunięciem.
- Kontrola w trasie. Weryfikuj stabilność ładunku oraz napięcie pasów podczas całego przewozu.
Definicje
- Konwencja CMR: Umowa o międzynarodowym przewozie drogowym towarów określająca odpowiedzialność stron transportu.
- Załadowca: Podmiot przekazujący towar do przewozu i odpowiedzialny za jego prawidłowe załadowanie.
- Przewoźnik: Strona umowy transportowej zobowiązana do bezpiecznego przewozu ładunku na trasie.
- Rozmieszczenie ładunku: Ułożenie towaru w przestrzeni ładunkowej w sposób zapobiegający jego przesuwaniu się.
Kiedy ta zasada nie obowiązuje?
Zwolnienie z odpowiedzialności nie obowiązuje, jeśli uszkodzenie ładunku wynikało z zaniedbania kierowcy, który nie dopilnował właściwego napięcia pasów na trasie.
Rola OTSL
Sprawdzasz zapisy w zleceniu przed rozpoczęciem transportu, aby zapobiec sporom dotyczącym odpowiedzialności za mocowanie towaru. Poznaj nasz transport drogowy oraz przeczytaj artykuł palety i zabezpieczenie ładunku w transporcie, by dowiedzieć się więcej o standardach bezpieczeństwa.
