System SENT: monitorowanie przewozu towarów wrażliwych w Polsce

System SENT to prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową rejestr zgłoszeń przewozu towarów wrażliwych: między innymi paliw, olejów, alkoholu całkowicie skażonego i suszu tytoniowego. Zgłoszenie składa się na platformie PUESC przed rozpoczęciem przewozu, a pojazd przez całą trasę w Polsce przekazuje dane geolokalizacyjne. Brak zgłoszenia albo numeru referencyjnego kończy się karą i zatrzymaniem transportu na kontroli.

Jakie towary podlegają monitorowaniu?

SENT obejmuje towary, przy których państwo ogranicza wyłudzenia podatkowe i szarą strefę. Według wykazu publikowanego na PUESC i komunikatów KAS są to przede wszystkim:

• paliwa silnikowe i opałowe oraz ich pochodne,
• oleje smarowe i preparaty smarowe,
• oleje roślinne przewożone w większych ilościach,
• alkohol etylowy całkowicie skażony, w tym płyny do spryskiwaczy i rozmrażacze,
• susz tytoniowy,
• gaz LPG,
• produkty lecznicze zagrożone brakiem dostępności w Polsce,
• od 21 kwietnia 2023 r. także zboża, jaja, mięso drobiowe i produkty pszczele, z progami ilościowymi podanymi w komunikacie KAS.

Wykaz ma formę kodów CN z progami i wyłączeniami, na przykład dla małych opakowań jednostkowych, i zmienia się rozporządzeniami. Dlatego przed transportem sprawdzamy aktualną listę na PUESC, a nie w notatkach sprzed roku.

Kto składa zgłoszenie SENT?

• Przewóz rozpoczyna się w Polsce (sprzedaż krajowa albo eksport): zgłoszenie składa podmiot wysyłający.
• Przewóz kończy się w Polsce (import, nabycie wewnątrzunijne): zgłoszenie składa podmiot odbierający.
• Przewóz przez Polskę tranzytem (start i koniec poza krajem): zgłoszenie składa przewoźnik przed wjazdem na terytorium RP.

Po zgłoszeniu każda strona uzupełnia swoją część danych: przewoźnik wpisuje pojazd, kierowcę i numer lokalizatora, a odbiorca po dostawie potwierdza odbiór towaru i zamyka obieg.

Numer referencyjny: przepustka na trasę

Po przyjęciu zgłoszenia system nadaje numer referencyjny, który identyfikuje przewóz. Kierowca musi go mieć przed rozpoczęciem jazdy, bo okazuje go podczas kontroli. Numer referencyjny jest ważny 10 dni od nadania; po tym czasie wygasa i przewóz wymaga nowego zgłoszenia. Ważność można sprawdzić w usłudze na PUESC po numerze zgłoszenia i numerze rejestracyjnym auta.

Lokalizator GPS: SENT-GEO i e-TOLL

Przewoźnik ma obowiązek wyposażyć pojazd w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne do rejestru SENT: aplikację mobilną e-TOLL PL, urządzenie pokładowe OBU albo zarejestrowany zewnętrzny system lokalizacji ZSL. Kierowca uruchamia lokalizator przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Polski, a wyłącza dopiero po jego zakończeniu. Gdy transmisja padnie na dłużej niż godzinę, kierowca jest obowiązany zatrzymać się na najbliższym parkingu lub w zatoce postojowej i ruszyć dalej dopiero po przywróceniu przekazu danych.

Kary i kontrole

Kontrole prowadzi KAS na drodze, często wspólnie z innymi służbami. Ustawa przewiduje kary pieniężne dla podmiotów za brak zgłoszenia albo dane niezgodne ze stanem faktycznym, kary dla przewoźnika m.in. za brak numeru referencyjnego i nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych oraz grzywny dla kierowcy, który rusza bez numeru referencyjnego lub z wyłączonym lokalizatorem. Wysokości kar zmieniały się przy nowelizacjach, dlatego zamiast kwot z drugiej ręki: aktualne stawki znajdziesz w tekście ustawy w ISAP. Do tego dochodzi realny koszt operacyjny: zatrzymany zestaw, spóźniona dostawa i towar, który może trafić pod zamknięcia urzędowe.

Co robimy za klienta przy przewozie objętym SENT?

Przy wycenie sprawdzamy kod CN i aktualny wykaz, więc klient wie od razu, czy jego towar podlega SENT. Ustalamy, kto składa zgłoszenie w danym scenariuszu, a przy tranzycie robimy to sami jako przewoźnik. Uzupełniamy dane pojazdu, kierowcy i lokalizatora, pilnujemy ważności numeru referencyjnego przy zmianach terminu i instruujemy kierowcę co do obowiązków na trasie. Przy eksporcie i imporcie spinamy SENT z odprawą w ramach organizacji odpraw celnych, a wątpliwe klasyfikacje wyjaśniamy tak, jak opisujemy w artykule o doradztwie celnym.

Krok po kroku

1. Rejestracja na PUESC. Załóż konto na platformie celno-skarbowej i uzyskaj dostęp do odpowiednich usług.
2. Zgłoszenie przewozu. Wprowadź dane dotyczące nadawcy, odbiorcy, przewoźnika oraz transportowanego towaru przed rozpoczęciem trasy.
3. Pobranie numeru referencyjnego. Odbierz wygenerowany identyfikator zgłoszenia i przekaż go kierowcy.
4. Uruchomienie geolokalizacji. Włącz urządzenie GPS lub aplikację mobilną w pojeździe przed wjazdem na terytorium Polski.
5. Zamknięcie zgłoszenia. Potwierdź odbiór ładunku w systemie po zakończeniu dostawy.

Definicje

• SENT (System Ewidencji i Monitorowania): Rejestr zgłoszeń przewozu towarów wrażliwych prowadzone w Polsce w celu przeciwdziałania szarej strefie.
• PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych): Portal internetowy służący do obsługi zgłoszeń celnych oraz rejestracji przewozów w systemie SENT.
• KAS (Krajowa Administracja Skarbowa): Polska służba skarbowo-celna odpowiedzialna za nadzór i kontrolę przewozu towarów wrażliwych.
• Numer referencyjny: Unikalny identyfikator generowany po prawidłowym zgłoszeniu przewozu, niezbędny podczas kontroli drogowej.

Kiedy ta zasada nie obowiązuje?

Obowiązek rejestracji nie dotyczy przewozów towarów objętych procedurami celnymi oraz transportów ładunków o masie lub objętości poniżej ustawowych progów.

Rola OTSL

Gdy organizujesz transport towarów podlegających przepisom szczególnym, OTSL dba o sprawne przygotowanie przewozu i zgodność z procedurami. Poznaj naszą usługę Transport ADR oraz przeczytaj artykuł Transport ADR, przewóz towarów niebezpiecznych krok po kroku.

Źródła

• ISAP: ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
• PUESC: przekazywanie danych geolokalizacyjnych do rejestru SENT (aplikacja e-TOLL PL)
• PUESC: sprawdzenie ważności zgłoszenia przewozu towarów
• Gov.pl (KAS): nowe towary objęte SENT od 21 kwietnia 2023 r.
• etoll.gov.pl: urządzenia ZSL wykorzystywane na potrzeby systemu SENT

Wozisz paliwa, oleje, chemię albo towary rolne objęte monitorowaniem? Opisz ładunek w formularzu kontaktowym, sprawdzimy obowiązki SENT dla Twojej trasy i poprowadzimy zgłoszenia razem z transportem.