Skróty celne to alfabet granicy: CDS to brytyjski system zgłoszeń, GVMS zarządza ruchem promów, GMR łączy zgłoszenia w jedną przesyłkę, T1 to tranzyt, EORI identyfikuje firmę, a MRN to numer każdego zgłoszenia. Poniżej definiujemy najważniejsze skróty pojawiające się w transporcie do Wielkiej Brytanii i wewnątrz Unii, pogrupowane na systemy, dokumenty i procedury.
Systemy informatyczne
- CDS (Customs Declaration Service): brytyjski system obsługi zgłoszeń celnych przy imporcie i eksporcie. Zastąpił starszy system CHIEF, którego wygaszanie brytyjska administracja prowadziła etapami; dziś zgłoszenia do GB składa się w CDS.
- CHIEF (Customs Handling of Import and Export Freight): poprzedni brytyjski system celny, wycofany na rzecz CDS. Nazwę wciąż spotyka się w starszych instrukcjach, ale nowych zgłoszeń już się w nim nie robi.
- GVMS (Goods Vehicle Movement Service): brytyjski system zarządzania ruchem pojazdów przez granicę w modelu pre-lodgement. To w nim tworzy się GMR i łączy z nim numery zgłoszeń.
- AES / AIS (Automated Export/Import System): unijne systemy obsługi zgłoszeń wywozowych i przywozowych, wdrażane w krajach członkowskich w miejsce starszych rozwiązań krajowych. W Polsce zgłoszenia obsługuje platforma PUESC.
- NCTS (New Computerised Transit System): wspólny system obsługi tranzytu, w którym powstają zgłoszenia T1 i T2.
- ICS2 (Import Control System 2): unijny system przyjmowania deklaracji bezpieczeństwa ENS przed wprowadzeniem towaru na obszar celny UE.
Numery i dokumenty
- EORI (Economic Operators Registration and Identification): unijny numer identyfikacji podmiotów w obrocie celnym; do handlu z Wielką Brytanią potrzebny jest osobny numer EORI z prefiksem GB. Szerzej piszemy o tym w artykule numer EORI, co to jest i jak uzyskać.
- MRN (Movement Reference Number): unikalny numer nadawany każdemu przyjętemu zgłoszeniu celnemu lub tranzytowemu. Po nim identyfikuje się zgłoszenie w systemie i wpisuje je do GMR.
- LRN (Local Reference Number): lokalny numer, którym zgłaszający oznacza zgłoszenie przed nadaniem MRN.
- GMR (Goods Movement Reference): brytyjski numer ruchu towarów tworzony w GVMS, który zbiera pod sobą zgłoszenia dla całej przesyłki na jednym pojeździe. Bez ważnego GMR pojazd nie wjedzie na prom ani do Eurotunelu; opisujemy to w artykule ELO, ENS, GMR, co to i kiedy.
- ENS (Entry Summary Declaration): przywozowa deklaracja skrócona składana ze względów bezpieczeństwa przed wprowadzeniem towaru; szczegóły w artykule o deklaracjach safety and security ENS.
- EX / EAD (Export Declaration / Export Accompanying Document): EX to zgłoszenie wywozowe, a EAD to towarzyszący mu dokument wywozowy z numerem MRN, który jedzie z ładunkiem.
- C88 / SAD (Single Administrative Document): jednolity dokument administracyjny, klasyczny formularz zgłoszenia celnego; w Wielkiej Brytanii funkcjonował pod oznaczeniem C88.
- TAD (Transit Accompanying Document): dokument towarzyszący tranzytowi, drukowany po otwarciu procedury T1 lub T2, który jedzie z autem.
Procedury i statusy tranzytu
- T1: zgłoszenie tranzytu zewnętrznego dla towaru nieunijnego lub przewożonego przez kraj trzeci bez płacenia ceł po drodze. Na landbridge przez Wielką Brytanię towar unijny jedzie właśnie na T1.
- T2: zgłoszenie tranzytu wewnętrznego dla towaru o statusie unijnym przewożonego przez określone terytoria.
- EIDR (Entry in the Declarant's Records): brytyjska procedura uproszczona, w której zgłoszenie odbywa się przez wpis do ewidencji zgłaszającego, bez pełnego zgłoszenia w momencie przekroczenia granicy.
- CFSP (Customs Freight Simplified Procedures): brytyjski zbiór procedur uproszczonych przy imporcie, upraszczający obsługę powtarzalnych przesyłek.
- Procedura 42: unijna procedura importu z odroczonym VAT przy dostawie wewnątrzwspólnotowej; opisujemy ją w artykule procedura 42, odprawa importowa UE.
Klasyfikacja, pochodzenie i karnety
- HS (Harmonized System): międzynarodowy sześciocyfrowy system oznaczania towarów, wspólna podstawa taryf celnych na świecie.
- CN (Combined Nomenclature): unijna nomenklatura scalona rozwijająca HS do ośmiu cyfr na potrzeby taryfy i statystyki; jak ją czytać, tłumaczymy w artykule o kodzie taryfy celnej CN i HS.
- EUR.1: świadectwo przewozowe potwierdzające preferencyjne pochodzenie towaru, dzięki któremu przy spełnieniu reguł pochodzenia cło może wynieść zero.
- REX (Registered Exporter system): unijny system rejestracji eksporterów, w którym uprawniony podmiot sam poświadcza pochodzenie towaru oświadczeniem na fakturze, zamiast występować o EUR.1.
- ATA (Admission Temporaire / Temporary Admission): karnet ATA to międzynarodowy dokument do czasowego wywozu towarów, na przykład na targi, bez płacenia ceł w kraju docelowym. Przydaje się przy wywozie towarów na targi w Londynie po Brexicie.
Po co to wszystko wiedzieć
Stawka za pomyłkę jest wymierna: zły kod CN to źle policzone cło i korekta, brak GMR to zawrócenie auta z portu, a wygaśnięcie MRN tranzytu to utknięcie na granicy. My prowadzimy te skróty za klienta w ramach organizacji odpraw celnych, ale dobrze, gdy druga strona rozumie, o czym mowa w mailu od agenta.
Źródła
- GOV.UK: Customs Declaration Service (CDS)
- GOV.UK: Goods Vehicle Movement Service (GVMS, GMR)
- Komisja Europejska: tranzyt celny (T1, T2, NCTS)
- Komisja Europejska: numer EORI
- ICC: karnet ATA (czasowy wywóz towarów)
Gubisz się w skrótach na dokumentach przewozowych? Opisz przesyłkę w formularzu kontaktowym, a my przełożymy alfabet granicy na konkretne zgłoszenia dla Twojego transportu.